De heidegebieden tussen Nijmegen en Mook (inclusief de Overasseltse en Hatertse vennen in de gemeente Heumen) behoren tot de soortenrijkste sprinkhaangebieden van Nederland. Ze vormen het leefgebied van zes soorten die op de Rode Lijst staan, waaronder de zadelsprinkhaan. De gebieden worden beschouwd als provinciaal kerngebied voor sprinkhanen.
De leefomgeving van de zadelsprinkhaan bestaat in Nederland uit droge, structuurrijke heide. Hij houdt van warmte en geeft de voorkeur aan een beschut leefgebied met ligging op het zuiden en een bosrand in de directe omgeving. En dicht bij jonge boompjes, brem of braam, die hij vaak gebruikt als zangpost. Open zandige plekken heeft hij nodig voor het afzetten van eieren. Het voedsel van de zadelsprinkhaan bestaat voornamelijk uit plantaardig materiaal, maar ook insecten staan op het menu. Door het ontbreken van grote vleugels is de soort weinig mobiel. Lopend kunnen ze echter behoorlijke afstanden afleggen, als het gebied daar geschikt voor is.
Zadelsprinkhanen in Nederland
De zadelsprinkhaan is in Nederland altijd beperkt geweest tot de heidevelden op de Veluwe, tussen Nijmegen en Mook, Midden- en Zuid-Limburg en de Utrechtse Heuvelrug. De zadelsprinkhaan is nu zeldzaam in Nederland. De status op de Rode Lijst is ‘bedreigd’. Een belangrijke oorzaak van zijn achteruitgang is de versnippering en afname van heidegebieden in Nederland. Door zijn geringe mobiliteit kan hij moeilijk barrières nemen en nieuwe leefgebieden koloniseren. Daarnaast is de kwaliteit van de leefgebieden achteruitgegaan. Vergrassing heeft het microklimaat van de heidevegetaties koeler gemaakt en open zand is door vergrassing en vermossing verdwenen. Door het bestrijden van jonge boompjes, door middel van te intensief begrazen of plaggen, worden de overgangen van heide naar bos te scherp.
Verspreiding in Heiderijk
Tussen Nijmegen en Mook kwam de zadelsprinkhaan vroeger op een groot aantal plaatsen voor, vaak ook met veel tegelijk. Tot eind tachtiger jaren kwamen zadelsprinkhanen voor in het noordelijk deel van Heumensoord, de omgeving van de Mookerheide en zowel het noordelijk als in het zuidelijk deel van Mulderskop. Halverwege de negentiger jaren hebben ze Heumensoord verlaten. De soort komt nu alleen nog voor rond het noordelijke heideveld van Mulderskop, vooral op beschutte plaatsen in de noordwest- en zuidoosthoek van deze strook heide. Ook worden ze regelmatig gevonden aan de zuid- en westrand van het heideveld van Mulderskop, voornamelijk op dijkjes, opgeworpen uit plagmateriaal, begroeid met braam en andere struikjes. De populatie op Mulderskop is niet groot. Waarschijnlijk niet groter dan honderd sprinkhanen, mogelijk minder.
